Διατροφικές Διαταραχές

Οι διατροφικές διαταραχές χαρακτηρίζονται από μια υπερβολική ανησυχία για το σχήμα και βάρος του σώματος, η οποία οδηγεί σε ακραίες μορφές συμπεριφοράς ελέγχου του σωματικού βάρους. Τα άτομα που νοσούν από μια διατροφική διαταραχή ασχολούνται υπερβολικά με την εξωτερική τους εικόνα, χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοπεποίθηση και ακραίες συμπεριφορές σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες.

Ψυχογενής Ανορεξία

Η ανορεξία είναι μια ψυχολογική ασθένεια δυνητικά απειλητική για τη ζωή. Χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά χαμηλό σωματικό βάρος, παραμορφωμένη αντίληψη της εικόνας του σώματος και έναν εμμονικό  φόβο σχετικά με την αύξησης του βάρους, που εκδηλώνεται μέσω της στέρησης τροφής.  Στα άτομα με ανορεξία παρατηρείται μια  αδικαιολόγητη επιρροή του βάρους ή του σχήματος του σώματος στην εκτίμηση του εαυτού, καθώς και άρνηση της σοβαρότητας και του κινδύνου του παρόντος χαμηλού σωματικού βάρους. Σε πιο τυπικές περιπτώσεις, συνοδεύεται από διαταραχές του εμμηνορρυσιακού κύκλου στις γυναίκες.

Υπάρχουν δύο κύριοι υπο-τύποι ανορεξίας:

  • Ο περιοριστικός τύπος χαρακτηρίζεται από παρατεταμένη και αυστηρή αποχή από το φαγητό μέσω δίαιτας, νηστείας ή υπερβολικής άσκησης με στόχο την απώλεια βάρους. Τα άτομα που εκδηλώνουν ανορεξία περιοριστικού τύπου είναι συνήθως πιο εσωστρεφή και αρνούνται να παραδεχθούν ότι νιώθουν πείνα και άγχος.
  • Ο υπερκαταναλωτικός τύπος της ανορεξίας χαρακτηρίζεται από σποραδικά επεισόδια υπερφαγίας που ακολουθούνται από αντισταθμιστικές συμπεριφορές (τεχνητή πρόκληση εμετού, διουρητικά, καθαρτικά, υπερβολική άσκηση), με στόχο την αποφυγή της πρόσληψης βάρους. Οι ασθενείς με ανορεξία υπερκαταναλωτικού τύπου χαρακτηρίζονται από εξωστρέφεια, αναφέρουν συχνότερα άγχος, κατάθλιψη και ενοχές, παραδέχονται πως έχουν έντονη όρεξη και τείνουν να είναι μεγαλύτερης ηλικίας σε σχέση με τους ασθενείς με ανορεξία στερητικού τύπου.

Ψυχογενής Βουλιμία

Η ψυχογενής βουλιμία χαρακτηρίζεται από συχνά και επαναλαμβανόμενα επεισόδια κατανάλωσης ασυνήθιστα μεγάλης ποσότητας τροφής, που συνοδεύονται από αίσθημα έλλειψης ελέγχου, αηδίας προς τον εαυτό, ενοχής και ντροπής, γι’ αυτό και κατά κύριο λόγο γίνονται κρυφά. Τα υπερφαγικά επεισόδια ακολουθούνται από αντισταθμιστική συμπεριφορά, ώστε να αποτραπεί η αύξηση βάρους, όπως η πρόκληση εμέτου, η υπερβολική χρήση καθαρτικών ή διουρητικών, η νηστεία και η υπερβολική άσκηση.

Σε αντίθεση με την ανορεξία, τα άτομα με βουλιμία, συνήθως, διατηρούν φυσιολογικό βάρος, ενώ μερικά είναι ελαφρώς υπέρβαρα. Όμως, όπως και τα άτομα με ανορεξία, η αυτοεκτίμησή τους επηρεάζεται υπέρμετρα από το σχήμα και το βάρος του σώματός τους.

Υπάρχουν και εδώ δύο βασικοί υπότυποι:

  • Καθαρτικός τύπος: Το άτομο εμπλέκεται συστηματικά σε πρόκληση εμέτου ή χρήση καθαρτικών, διουρητικών και διαιτητικών χαπιών, για τον περιορισμό της αύξησης βάρους.
  • Μη καθαρτικός τύπος: Το άτομο χρησιμοποιεί ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές όπως νηστείες ή υπερβολική σωματική άσκηση, αλλά δεν καταφεύγει σε συμπεριφορές καθαρτικού τύπου, όπως περιγράφηκαν παραπάνω.

Επεισοδιακή Υπερφαγία

Η διαταραχή υπερφαγίας είναι ίσως πιο συχνή διαταραχή διατροφής. Τα συμπτώματα της περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπερφαγίας τα οποία χαρακτηρίζονται από:

  • κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας τροφής, μέσα σε ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, χωρίς το άτομο να νιώθει κατ’ ανάγκη πείνα.
  • αίσθηση έλλειψης ελέγχου στην κατανάλωση του φαγητού.
  • Βίωση σωματικής δυσφορίας, έντονου άγχος, ντροπής και ενοχών.

 Στην επεισοδιακή υπερφαγία, σε αντίθεση με την ψυχογενή βουλιμία, τα υπερφαγικά επεισόδια δε συνοδεύονται από αντισταθμιστικές συμπεριφορές. Ως αποτέλεσμα, συχνά, τα άτομα με αυτή τη διαταραχή είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Για τους ασθενείς που παρουσιάζουν ήπια ή μέτριας σοβαρότητας συμπτωματολογία και δε χρήζουν νοσηλείας, η γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία έχει αποδεχτεί ερευνητικά ως η καταλληλότερη μορφή ψυχολογικής παρέμβασης.

Στόχος της θεραπείας είναι:

  • Η βελτίωση των διατροφικών συνηθειών και η βελτίωση της υγείας του ατόμου.
  • Η αναγνώριση και τροποποίηση των δυσλειτουργικών πεποιθήσεων σχετικά με το σωματικό σχήμα και βάρος.
  • Η αποτελεσματική διαχείριση των ατομικών δυσκολιών και των εξωγενών παραγόντων που μπορεί να εμπλέκονται στην ανάπτυξη και διατήρηση της διαταραχής.
  • Η πρόληψη της υποτροπής.

Επικοινωνήστε μαζί μου